Các nghiên cứu cho thấy rằng, có hai loại lão hoá da riêng biệt. Lão hóa da do yếu tố nội tại mang tính di truyền và lão hoá da do yếu tố bên ngoài được gây ra bởi các yếu tố môi trường, chẳng hạn như tiếp xúc với tia nắng mặt trời.
Lão hóa nội tại:
Thực chất lão hóa, còn được gọi là quá trình lão hóa tự nhiên, là một quá trình liên tục mà thường bắt đầu vào tuổi 25. Lúc này, collagen và elastin trong da sản xuất chậm lại, làm cho da kém đàn hồi hơn. Sự sinh sản tế bào cũng chậm dần lại, gây ra sự lão hoá da tích luỹ dần dần theo thời gian và biểu hiện nhiều năm sau đó.
Các dấu hiệu của sự lão hóa nội tại là:
- Da mỏng và nếp chân chim.
- Mất lớp mỡ dưới da, làm cho khuôn mặt gầy guộc, lộ xương gò má và mắt lõm sâu.
- Da chảy xệ.
- Giảm khả năng tiết mồ hôi để làm mát da, làm da khô hơn, có thể ngứa.
- Mái tóc hoa râm cuối cùng chuyển thành màu trắng.
- Rụng tóc.
- Móng tay cũng mỏng dần, biến dạng.
Ngày nay, gen kiểm soát quá trình lão hoá đã được phát hiện. Quá trình này thường thấy được dấu hiệu đầu tiên là những sợi tóc bạc trong thập niên 20, nhưng có những người đến thập niên 40 tóc mới bạc. Người mắc hội chứng Werner, một bệnh di truyền hiếm gặp làm tăng nhanh quá trình lão hoá. Họ già đi rất sớm, đục thuỷ tinh thể ở tuổi 20, lão niên lúc 30, tóc bạc trắng và mỏng đi rất nhiều so với thời thanh niên. Tuổi thọ trung bình của người mắc hội chứng Werner là 46.
Lão hóa bên ngoài:
Các yếu tố bên ngoài thường tác dụng hiệp đồng gây ra quá trình lão hoá sớm. Nguyên nhân lão hoá sớm hầu như do ánh nắng mặt trời, yếu tố bên ngoài khác: thói quen biểu lộ khuôn mặt lặp đi lặp lại, ảnh hưởng của trọng lực, tư thế ngủ, hút thuốc…
Mặt trời:
Nếu chúng không bảo vệ khỏi tia nắng mặt trời, chỉ cần một vài phút tiếp xúc mỗi ngày theo thời gian sẽ tạo ra những thay đổi đáng chú ý cho da. Tàn nhang, đồi mồi, gân máu, da thô, nếp nhăn, mất collagen, sừng hoá điều có nguyên nhân do ánh nắng mặt trời và chắc chắn một điều rằng: ánh nắng mặt trời gây ra ưng thư da.
“Photoaging” là thuật ngữ được dùng để mô tả lão hoá da do ánh nắng mặt trời. Mức độ lão hoá phụ thuộc vào: Màu da và thời gian tiếp xúc. Khi tiếp xúc thường xuyên với ánh nắng da mất khả năng tự hồi phục, và tổn thương tăng dần theo thời gian. Các nghiên cứu khoa học đã cho thấy rằng tiếp xúc với tia cực tím lặp đi lặp lại sẽ là tiêu huỷ những collagen hiện tại và làm suy yếu quá trình tổng họp collagen mới. Mặt trời cũng tấn công elastin của da nếu không được bảo vệ khỏi tia cực tím (UV). Da trở nên lỏng lẻo, nếp nhăn, chảy xệ sớm hơn nếu tiếp xúc với tia cực tím.
Biểu hiện khuôn mặt:
Nếu bạn đang thực hiện các bài tập trên khuôn mặt để duy trì sự trẻ trung, bạn nên dừng lại ngay. Sự chuyển động trên khuôn mặt lặp đi lặp lại sẽ tạo ra nếp nhăn.
Mỗi lần chúng tôi sử dụng một cơ mặt, một rãnh bên dưới bề mặt của da sẽ thành lập, đó là lý do tại sao chúng ta thấy sự biểu hiện của khuôn mặt mỗi người. Khi da lão hoá và thiếu sự đàn hồi, những nếp dưới da này sẽ khắc lên da vĩnh viễn bằng nếp nhăn.
Trọng lực:
Trọng lực kéo liên tục chúng ta xuống mặt đất. Thay đổi về mặt thẩm mỹ liên quan tới trọng lực trở nên rõ nét hơn khi chúng ta già. Ở tuổi 50 của chúng ta, khi tính đàn hồi của da giảm đi đáng kể, những tác động của trọng lực trở thành hiển nhiên. Trọng lực làm cho dáy tai mọc dài ra, mí mắt rơi xuống, nọng cằm hình thành, và môi trên biến mất trong khi môi dưới trở nên rõ rệt hơn.
Tư thế ngủ:
Nằm ngủ trên gối cùng một tư thế qua nhiều năm cũng tạo ra những nếp nhăn. Phụ nữ thường nằm nghiêng khi ngủ nên có khuynh hướng xuất hiện nếp nhăn vùng má và cằm. Nam giới thường có nếp nhăn trán khi họ ngủ úp mặt lên gối. Những người nằm ngửa không xuất hiện những nếp nhăn do da của họ không không bị đè ép lên gối.
Hút thuốc lá:
Hút thuốc lá gây ra những thay đổi sinh hóa trong cơ thể của chúng ta, đó là đẩy nhanh quá trình lão hóa. Nghiên cứu cho thấy người hút thuốc lá hơn 10 điếu mỗi ngày trong 10 năm sẽ có những nếp nhăn sâu, da chảy xệ hơn những người không hút thuốc lá. Nghiên cứu năm 2002 cho thấy những nếp nhăn trên khuôn mặt chưa nhìn thấy, phát hiện được bằng kính phóng to ở những người hút thuốc lá trước 20 tuổi.
Những dấu hiệu này có thể được giảm bớt rất nhiều, và một số trường hợp tránh được bằng cách ngừng hút thuốc. Ngay cả những người có hút thuốc nhiều năm, hoặc hút thuốc rất nhiều thời trẻ, những nếp nhăn trên khuôn mặt cũng được cải thiện khi bỏ thuốc lá.
Phòng ngừa:
Chúng ta không thể dừng lại hoặc thậm chí làm chậm quá trình lão hóa nội tại, chỉ có thể ngăn ngừa các dấu hiệu lão hóa sớm bằng cách bảo vệ da khỏi ánh nắng mặt trời, bỏ hút thuốc lá, và dừng lại các bài tập trên khuôn mặt.
Chuyên gia khuyên chúng ta nên chống nắng toàn diện để ngăn ngừa lão hóa sớm do ánh nắng mặt trời. Chúng bao gồm:
- Cần tránh những đồ thuộc da, kể cả những đồ thuộc da trang trí trong nhà.
- Tránh xa ánh nắng mặt trời từ 10:00 sáng đến 4:00 giờ chiều, khi đó tia nắng mặt trời là mạnh nhất.
- Mặc quần áo bảo hộ, chẳng hạn như một chiếc mũ rộng vành và áo dài tay, khi ở ngoài trời vào ban ngày.
- Sử dụng kem chống nắng quanh năm, nên dùng loại phổ rộng (bảo vệ khỏi tia UVA và UVB) và có SPF (Sun Protection Factor) từ 30 trở lên. Kem chống nắng cần được bôi 20 phút trước khi đi ngoài trời cho tất cả các nơi da sẽ được tiếp xúc với nắng. Nó sẽ được bôi lại sau khi ra mồ hôi hoặc trong nước.
Điều trị:
Nếu bạn đang có vấn đề với lão hoá da, hiện nay có rất nhiều phương pháp điều trị. Sử dụng chất độn và botox là thích hợp cho những người có lối sống bận rộn người không mong muốn sự phục hồi lâu dài. Sóng sần số radio (RF) là một giải pháp mà thay thế cho việc căng da mặt truyền thống. Cà da mặt, laser tái tạo bề mặt, peeling, siêu mài mòn, thay da vi phần, và một số phương pháp điều trị tại chỗ phục hồi làn da, giúp cho làn da mịn màng, mềm mại, xoá đi những nếp nhăn không mong muốn trên khuôn mặt.
